Se tes unha horta ou queres empezar a montala para este 2025, debes ter moi claro o calendario para sementar e así cultivar as túas verduras e hortalizas segundo o clima e as necesidades do territorio galego.
Se tes unha horta ou queres empezar a montala para este 2025, debes ter moi claro o calendario para sementar e así cultivar as túas verduras e hortalizas segundo o clima e as necesidades do territorio galego.
Que debes ter en conta á hora de sementar hortalizas e verduras
Para conseguir unha boa produción na nosa horta e librarnos ao máximo de pragas e enfermidades que boten por terra -nunca mellor dito- a nosa horta, debemos ter en conta algúns consellos que che contamos a continuación.
Planifica a túa horta
É fundamental que antes de empezar a comprar e plantar, decidas a cantidade de verdura e hortalizas que vas plantar e que espazo queres que ocupe cada unha delas. Para elo debes ter en conta as características da túa horta: en que partes dá máis o sol e a luz natural, que partes son máis sombrías, en que zonas poden atacar máis as xeadas, a choiva, o vento… En función disto decidirás onde colocar ou non certos produtos. Por exemplo, o tomate é unha planta delicada, co que hai que ter coidado co rego, así que será unha boa opción apartalo de onde poida acumularse a auga. Ten en conta todo isto e debuxa a túa horta antes de comezar! Por certo, non esquezas darlle o espazo suficiente aos teus cultivos. Si, sabemos que a horta ten unhas dimensións limitadas e que nos gusta plantar de todo pero… Se as hortalizas e verduras non teñen o suficiente espazo entre elas non poderán adquirir os nutrientes que precisan, competirán entre eles e… Quedarémonos sen colleita, resumindo. Unha forma de evitar isto é ter en conta, xa na planificación, a necesidade de asociar cultivos. Trátase de colocar cerca plantas que se complementen e se axuden a medrar entre si, para evitar que compitan.
Distancia á que plantar e asociacións de cultivos
| Planta | Separación de filas en cm | Separación entre plantas en cm | Combínao con | Non o combines con |
| Coliflor | 40 | 40-50 | Fabas, guisantes, brócoli, leitugas, apios, tomates, patacas | Allo, cebolas, fresas |
| Brócoli | 40 | 50 | Coliflor, guisantes, leitugas, apios, tomates, patacas | Allo, cebolas, fresas |
| Fabas | 60 | 5-10 | Brócoli, coliflor, alcachofa, leituga, pataca | Allo, guisantes, cebola, xudías y porro |
| Leituga riza | 30 | 15-20 | Cebola, remolacha, cenoura, col, pepino, fabas, fresas, nabos, cebola, porro, guisantes, rábanos | Escarola, perixel |
| Acelga vermella | 20 | 30 | Rábanos, cenoura, col, apio, leituga, cebola | Espinacas, remolacha |
| Cenoura | 20 | 3-6 | Cebolas, porro, rábanos, guisantes | Remolacha, patacas novas, apio, fiúncho, perixel |
| Porro | 30 | 15 | Cenouras, espárragos, apios, fiúnchos, fresas, leituga, cebola, tomate | Allo, cebolas, guisantes, fabas, xudías, remolacha |
| Rábano | 20 | 10-15 | Espárrago, cenoura, apio, fiúncho, fresa, leituga, cebola, tomate | Col, coliflor, colinabo, pepino, rúcula |
| Repolo | 50 | 50 | Apio, pepinos, cenoura, pataca | Cebola, allo, colinabo, fresas, patacas, rabaniños, rúcula |
| Tomate | 60 | 50 | Allo, espárrago, albahaca, cenoura, apio, millo, cebola, perixel, pemento, porro y rábano | Patacas, guisantes, patata, fiúncho, pepino |
| Cebola | 25 | 10 | Remolacha, cenoura, pepino, fresa, leituga, perixel, tomate | Guisantes, brassica, allos, brócoli, col, coliflor, fabas, xudías, porro, repolo |
Ten a man as ferramentas necesarias
- Motoazada
- Angazos
- Pala
- Sacho combinado
- Plantadores de diferentes tamaños
- Abono orgánico
- Ferramentas de rego (pistola de rego, mangueiras…)
- Manta antiherbas
- Carreta
- Esporta para desperdicios
- Guantes
Sistema de rego e drenaxe
Unha vez temos planificada a localización e distribución da horta, é importante decidir como imos conseguir un bo sistema de drenaxe. Se tes un desaugue, intenta canalizar a auga que sobra cara el.
As cantidades de auga que necesitarás dependerá dos cultivos que sementes e do tempo. Un truco para non regar con tanta frecuencia é o aireado da horta, porque inflúe na estrutura do solo e así evapórase menos auga. Recorda que moito rego non necesariamente implica mellor colleita. É mellor que regues de forma xenerosa pero en menos tomas, pero se te pasas regando tamén expós ás plantas a sufrir enfermidades. Para evitar isto podes ter en conta as necesidades de rego de cada planta, e xuntar aquelas que teñan regos similares. Así, ademais de coidar a túa horta de forma eficiente, tamén conseguirás aforrar tempo. Todo vantaxes! Un conselliño de Agrogargallo: acostúmate a regar cara o anoitecer, porque así evitarás que a auga se evapore co sol. A día de hoxe existen multitude de sistemas de rego (por goteo, por sudoración…). Debes escoller o que mellor se adapta ás necesidades da túa horta.
Limpa e prepara o solo
Elimina as malas herbas e as pedras máis grandes para poder empezar a cultivar. Se a terra é demasiado dura ou está moi compacta, o ideal é que a removas, cunha motoazada ou un arado, por exemplo. Unha vez feito isto, volve aplanar o terreo e estra un bo abono orgánico para enriquecer a terra e que aporte mellores nutrientes ás túas hortalizas e verduras.
Calendario para sementar hortalizas e verduras na horta. Cando se colleita cada unha?
| Planta | Sementeira | Trasplante | Recolección |
| Acelga amarela e verde | Marzo-Outubro | Aos 30 días | Aos 120 días |
| Allo | Outubro-Xaneiro | Non se trasplanta | Aos 6-7 meses |
| Alcachofa | Abril-Xuño | Xulio-Agosto | Entre os 90 y 200 días despois do trasplante |
| Apio | Marzo-Xuño | Aos 60 días | Aos 5-6 meses do trasplante |
| Berenxena | Febreiro-Marzo | Abril-Maio | Aos 5-6 meses |
| Calabacín, calabaza | Marzo-Abril | Abril-Xuño | Aos 5.6 meses |
| Brócoli | Agosto | Outubro-Novembro (en Galicia dáse ben casi todo o ano) | Aos 5-6 meses |
| Coliflor | Xulio-Setembro | Agosto-Outubro (en Galicia dase ben case todo o ano) | Aos 6-7 meses |
| Cebola temperá | Agosto-Outubro | Xaneiro-Febreiro | Maio-Xulio |
| Cebola tardía | Decembro-Marzo | Abril-Maio | Setembro-Outubro |
| Col | Abril-Novembro | Aos 30-60 días (no invernadeiro todo o ano) | Aos 5-7 meses |
| Escarola | Agosto-Outubro | Novembro-Decembro | Ata 90 días |
| Espinaca | Agosto-Febreiro | Aos 30 días | Aos 90 días |
| Cenoura | Marzo-Outubro | Maio-Xuño | Aos 120 días |
| Tomate | Febreiro-Maio | Marzo-Xuño | Aos 150 días |
| Sandía | Abril-Xuño | Maio-Xulio | Aos 120 días |
| Remolacha | Marzo-Xuño | Maio-Xulio | Aos 4-5 meses |
| Rábano | Todo o ano | Maio-Xulio | 1 mes |
| Fresa | Abril-Maio | Agosto-Novembro | 1 ano |
| Porro | Febreiro-Xulio | Abril-Setembro | Aos 5-7 meses |
| Guisante | Setembro-Febreiro | Maio-Xunio | Aos 120 días |
| Pemento | Febreiro-Abril | Marzo-Xulio | Aos 150 días |
| Pepino | Marzo-Xuño | Maio-Xulio | Aos 3-4 meses |
| Faba | Setembro-Febreiro | Maio-Xulio | Aos 44-6 meses |
| Xudía | Abril-Xulio | Maio-Xulio | Aos 3 meses |
| Pataca | Febreiro-Maio | Non se trasplanta | Xuño-Setembro |
| Nabos/grelos | Marzo-Outubro | Non se trasplanta | Aos 40-120 días, depende da variedade |
| Melón | Abril-Maio | Maio-Xulio | Aos 4 meses |
| Leituga | Depende da variedade, pode sementarse todo o ano | Depende da variedade, pode sementarse todo o ano | Aos 2-3 meses |
Calendario lunar: que sementar en cada fase lunar.
Á hora de sementar, trasplantar e colleitar é interesante ter en conta as fases da lúa. Son moitas as persoas que afirman a diferencia entre ter en conta o calendario lunar na túa horta e non. Fálase de que a lúa afecta a aspectos que teñen que ver coa terra, as mareas ou o comportamento das plantas, aínda que seguimos sen coñecer unha posición clara a nivel científico. Aínda así, queremos deixarche información para que poidas ter en conta o calendario lunar e así previr o éxito da túa horta. O primeiro que debes saber, é que se diferencian varias categorías en función de que parte do vexetal destinamos ao consumo:
- Froito: neste caso refírese ás plantas das cales consumimos o froito, como o tomate, o pemento, o calabacín, o pepino, o melón…
- Folla: as plantas das que comemos as follas, como as leitugas, as coles, os grelos, as espinacas…
- Raíz: exacto! Neste caso comemos as raíces do vexetal que plantamos, como a cenoura, a cebola, o allo…
- Flor: aquí o que comemos é a flor, como no caso do brócoli, a coliflor…
Lúa chea
Nesta fase lunar o noso planeta está situado entre o Sol e a Lúa, o que permite que vexamos unha das caras da lúa iluminada ao completo, formando un círculo. Grazas a esta fase lunar, a salvia móvese cara a parte superior da planta, acumulándose en tallos e follas, facendo que as follas se desenvolvan máis pronto e as raíces máis lentamente. Debido a isto, a lúa chea é o momento propicio para sementar hortalizas e verduras como as leitugas ou as espinacas. É dicir, plantas das que consumimos as follas.
Lúa minguante ou cuarto minguante
Neste caso, a superficie da Lúa que é visible dende a Terra vaise reducindo e podemos apreciala en forma de semicírculo, que vai descendendo. En cuarto minguante é ideal sementar hortalizas de raíz, como a cenoura, xa que a salvia empeza a dirixirse cara abaixo e acumularse na raíz.
Lúa crecente ou cuarto crecente
Cuarto crecente é a fase lunar que se caracteriza polo incremento da superficie da Lúa que podemos ver dende o noso planeta. A súa forma aseméllase á dunha D. Este é o momento no que a salvia comeza a subir pola planta e se concentra en tallos e ramas, por iso é ideal para sementar hortalizas e verduras das que aproveitamos o froito (pemento, tomate, xudías…).
Lúa nova
Nesta fase lunar, non se reflexa a luz e, polo tanto, non é visible dende a Terra porque se encontra situada entre a Terra e o Sol. Nesta fase lunar é onde se soe facer o mantemento do cultivo, xa que non se recomenda sementar nin colleitar porque a salvia descende e concéntrase na raíz. Xa sabes, se se achega o día de lúa chea, deixa a horta en repouso.
Hai diferencia entre plantar sementes e trasplantar?
Si, hai diferencias entre sementar e trasplantar. Primeiro aclaremos os termos: sementamos cando utilizamos sementes ou bulbos e trasplantamos cando a planta xa está xerminada, xa naceu, e só lle falta medrar. Coas sementes podemos diminuír o custo da nosa horta, ademais das vantaxes que supón ver o proceso completo das nosas hortalizas e plantas. Pero hai un contra importante: a dificultade de xerminar as sementes. Moitas sementes son difíciles de xerminar, e podes quedar sen a túa colleita. Ademais, se che urxe a colleita, este método é máis lento e tardío, pois o proceso de cultivo é máis longo. Porén, cos trasplantes de verduras e hortalizas podemos diminuír o proceso de cultivo, xa que a planta xa está xerminada. Precisamente, é grazas a isto que terás máis posibilidades de que a túa planta medre e obteñas unha boa colleita, porque será máis doado de cultivar. O consello de Agrogargallo é que, se eres horticultor ou horticultora principiante, comeces con trasplantes e deixes as sementes para unha pequena parte da horta. Así, irás practicando con elas e collendo experiencia e asegurarás colleita igualmente.
